Không phải ai chán làm thuê cũng nên làm chủ.
Có một ảo tưởng rất phổ biến: đi làm vài năm, thấy mệt mỏi vì sếp khó, đồng nghiệp dở, thu nhập chật vật, thế là nghĩ… làm chủ chắc sẽ sướng hơn. Mình điều hành. Mình quyết. Mình không phải nghe ai.
Nghe thì hợp lý. Nhưng thực tế không đơn giản vậy.
Người phù hợp làm chủ không phải vì họ ghét làm thuê. Mà vì họ có một thứ người khác không có: khả năng chịu được áp lực tổng hợp. Họ không chỉ làm giỏi chuyên môn, mà còn đủ sức gánh thêm 10 thứ đi kèm: quản lý tiền, xử lý người, dập lửa mỗi ngày, và vẫn phải giữ đầu lạnh trong lúc lỗ đều.
Bạn có thể thấy sếp bạn yếu. Nhưng liệu bạn có làm được tốt hơn không? Hay bạn chỉ tưởng là mình giỏi hơn vì chưa từng bị đặt vào vị trí đó?
Một người giỏi kỹ thuật, giỏi thiết kế, giỏi làm nội dung… chưa chắc đã phù hợp làm chủ. Vì làm chủ không còn là “làm một việc mình giỏi”, mà là chịu trách nhiệm cho tất cả những thứ mình không giỏi.
Khi bạn làm thuê, sai sót thường chỉ ảnh hưởng đến cá nhân bạn. Cùng lắm là mất việc. Nhưng khi bạn làm chủ, một sai lầm nhỏ có thể đẩy cả đội đi vào chỗ chết. Không trả nổi lương. Mất khách hàng. Căng thẳng dây chuyền.
Chưa kể, làm chủ không có ngày nghỉ. Mỗi buổi tối là một cuộc họp trong đầu. Tài khoản ngân hàng lên xuống như tim mạch người bệnh. Một cái tin nhắn “khách đòi hủy hợp đồng” có thể phá tan cả cuối tuần. Và trong lúc mọi người ngủ, bạn vẫn phải tính xem tháng sau xoay tiền ở đâu.
Nói vậy không phải để hù. Mà để tỉnh.
Làm chủ là một cuộc chơi tàn nhẫn. Nó không thưởng cho người mơ mộng. Nó cũng không thưởng cho người “muốn hơn người khác”. Nó chỉ mở đường cho những ai biết mình đang làm gì, đang thiếu gì, và chấp nhận học tất cả những thứ không thích học, làm tất cả những việc không thích làm – mà vẫn không bỏ cuộc.
Bạn có thể khởi nghiệp. Ai cũng có quyền thử. Nhưng trước khi bước ra, hãy tự hỏi vài điều:
– Đã từng lãnh hậu quả cho một quyết định tệ chưa?
– Đã từng làm việc với đủ kiểu người chưa?
– Đã từng thất bại mà vẫn giữ được lý trí chưa?
– Đã từng quản lý được chính mình, chưa nói tới người khác?
– Đã từng kiếm được đồng tiền đầu tiên bằng công sức thật, không nhờ ai đỡ?
Nếu chưa, làm ơn đừng nghĩ làm chủ là một lối thoát. Nó là một hình thức rơi tự do có kiểm soát – và chỉ dành cho người nào biết đáp đất bằng hai chân.
#madlabvietnam
